• Artiesten en Evenementen
• 18 april 2026

Historicus Ellen Neslo belicht veerkracht van tot slaaf gemaakten in lezing over Paulina

De jurist en historicus Ellen Neslo heeft vrijdag een indringende lezing verzorgd over het leven van de tot slaaf gemaakte vrouw Paulina, waarbij zij nieuwe inzichten deelde uit jarenlang archiefonderzoek. De lezing stond in het teken van haar boek over het plantageleven en de opmerkelijke weg naar vrijheid van Paulina en haar familie.

Jarenlang onderzoek naar familiegeschiedenis

De aanleiding voor Neslo’s onderzoek lag in een persoonlijke zoektocht naar haar afkomst. “Ik wilde weten waar ik vandaan kom en wie mijn voormoeders zijn,” vertelde zij. In archieven stuitte zij op de naam Paulina van der Meer, een vrouw die in 1811 als vrije vrouw in Paramaribo leefde.

Wat begon als nieuwsgierigheid groeide uit tot een diepgaand onderzoek. Vanaf 1999 dook Neslo sporadisch in archieven, waarna zij tussen 2012 en 2016 een promotieonderzoek uitvoerde. Daarna volgden nog zeven intensieve onderzoeksjaren. In totaal bestudeerde zij zo’n dertig archieven om het leven van Paulina en haar omgeving te reconstrueren. Legt ze na afloop van de lezing uit in een interview met De Snelle Pen

Boek van 365 pagina’s

Het resultaat is een boek van circa 365 pagina’s, waarin niet alleen Paulina’s leven op de plantage en in de stad wordt beschreven, maar ook dat van haar drie kinderen. Het werk schetst een breed beeld van het dagelijks leven, sociale netwerken en de strijd om vrijheid.

Nieuwe blik op verzet en geschiedenis

Tijdens de lezing ging Neslo ook in op historische figuren zoals Boni en Kodjo. Ze benadrukte dat zij deze personen niet als verraders beschouwt, maar als mensen die elk op hun manier vochten voor vrijheid. Volgens Neslo is het belangrijk om voorzichtig om te gaan met labels uit het verleden. “Mensen waren op zoek naar vrijheid, ieder vanuit hun eigen positie,” stelde zij.

Veerkracht als centrale boodschap

Een van de belangrijkste conclusies uit haar onderzoek is de enorme veerkracht van tot slaaf gemaakten. Neslo liet zien dat velen actief werkten aan hun vrijheid door zichzelf en familieleden vrij te kopen, vaak tegen hoge kosten en na jaren van hard werken. “Ze wachtten niet op de afschaffing van de slavernij, maar namen zelf het initiatief,” benadrukte zij. “Dat doorzettingsvermogen moeten we meer erkennen.”

Leven op de plantage

Aan de hand van historische tekeningen schetste Neslo het leven op plantages zoals Santa Barbara. Ze beschreef de zware arbeid van veld- en fabrieksarbeiders, maar ook de aanwezigheid van ambachtslieden zoals timmermannen en metselaars, die onder meer stenen gebouwen op de plantage bouwden. Ook werd duidelijk dat tot slaaf gemaakten complexe sociale structuren hadden, elkaar ondersteunden en zelfs zorgden voor elkaars kinderen.

Belang van zichtbaarheid

Met haar boek wil Neslo vooral de rol van de vrije en gekleurde bevolking in de koloniale samenleving zichtbaar maken. “Wat zij hebben gedaan en bereikt, is onderbelicht gebleven in de geschiedenisboeken,” gaf zij aan.
De lezing eindigde met een krachtige boodschap: naast het leed van de slavernij verdient ook de veerkracht en zelfredzaamheid van deze gemeenschap een prominente plaats in het collectieve geheugen.