Het begon niet op een voetbalveld, niet in een vergaderzaal en ook niet achter een bureau. Het begon tijdens de coronaperiode, op een balkon. Hendrik Amoida zat daar op een dag te denken over een manier om mensen weer bij elkaar te brengen. Sport schoot hem te binnen. Voetbal in het bijzonder. „Ik wil iets organiseren om meer mensen bij elkaar te brengen”, vertelt Amoida over de gedachte die uiteindelijk zou uitgroeien tot de Saamaka Copa. Het idee kreeg vorm. Amoida begon contactpersonen van verschillende dorpen te benaderen. Eén voor één werden mensen uit verschillende dorpen betrokken. Ongeveer zes maanden later volgde een algemene ledenvergadering waarop de teams werden geïnformeerd over de samenwerking en de opzet van het toernooi.
Wat begon als een idee tijdens een moeilijke periode, groeide uit tot een jaarlijks sportevenement waarbij Saamaka’s uit verschillende dorpen elkaar ontmoeten, voetballen en vooral ook samen zijn.
De Saamaka Copa is volgens Amoida meer dan een voetbalcompetitie. Het toernooi is verbonden aan de geschiedenis van de Saamaka-gemeenschap en wordt georganiseerd rond de herdenking van het vredesverdrag dat op 19 september 1762 met de koloniale machthebbers werd gesloten. Maar naast die historische betekenis heeft het evenement nadrukkelijk een sociaal karakter. Een deel van de opbrengst wordt gebruikt om kinderen uit gezinnen die financieel moeilijk zitten, te ondersteunen met schoolspullen. Daarmee probeert de organisatie sport te verbinden aan iets wat verder reikt dan het veld. „Er zijn ouders die financiële problemen hebben en daardoor moeite hebben om schoolspullen voor hun kinderen aan te schaffen”, legt Amoida uit. De stichting besloot daarom een deel van de opbrengst daarvoor beschikbaar te stellen.
Dit jaar stonden maximaal 32 teams op het programma. De teams vertegenwoordigen verschillende dorpen en plaatsen binnen de Saamaka-gemeenschap. Het gaat niet om een reguliere SVB-competitie. De Saamaka Copa staat daar los van en wordt één keer per jaar georganiseerd. Ook spelers die normaal op een hoger niveau binnen de SVB-competitie uitkomen, kunnen tijdens de Copa uitkomen voor het dorp dat zij vertegenwoordigen. „Het belangrijke is dat hun team de naam van het dorp vertegenwoordigt”, zegt Amoida. Daarmee wordt het voetbalveld tijdens de Copa ook een ontmoetingsplek. Mensen die verspreid wonen, komen samen. Sommigen komen uit Paramaribo, anderen uit het binnenland. „Mensen van verschillende dorpen komen één keer per jaar bij elkaar om te feesten, plezier met elkaar te maken en samen te zijn.” Het toernooi duurt inmiddels drie dagen. Waar het eerste jaar nog een tweedaags evenement was, werd het programma uitgebreid. De Copa begint op vrijdagmiddag en eindigt zondagavond.
Hoewel de Saamaka-identiteit centraal staat, is deelname niet volledig voorbehouden aan spelers van Saamaka-afkomst. Amoida wijst erop dat Suriname een multi-etnische samenleving is. Niet-Saamaka’s mogen daarom deel uitmaken van een team, maar daar zijn voorwaarden aan verbonden. Per team mogen maximaal vijf niet-Saamaka-spelers op de spelerslijst staan. Tijdens een wedstrijd mogen er maximaal twee tegelijk op het veld staan. Zo probeert de organisatie volgens Amoida de eigen identiteit van het evenement te behouden en tegelijkertijd rekening te houden met de Surinaamse samenleving waarin verschillende groepen samenleven.
Inmiddels is de Saamaka Copa toe aan de vijfde editie. Amoida kijkt met tevredenheid terug op de ontwikkeling.
„We zien positieve ontwikkelingen. Dit jaar is het de vijfde editie en dat geeft gewoon aan dat het niet meer weg te denken is.”
De meest recente editie werd afgelopen weekend afgesloten. Hoewel Amaida nog niet alle cijfers had gezien, kreeg hij de indruk dat de belangstelling groter was dan vorig jaar. „Het lijkt wel dat dit jaar de opkomst meer was dan vorig jaar. Dus we mogen praten over een succesvol toernooi dit jaar.” Het lustrum kreeg ook enkele extra onderdelen. Zo stond er een dameswedstrijd gepland: één tussen vrouwen uit Paramaribo en vrouwen van Saamaka-afkomst in het binnenland. De wedstrijd kond uiteindelijk vanwege omstandigheden niet doorgaan.
Voor Amoida ligt de toekomst van de Saamaka Copa niet alleen in groter worden als voetbaltoernooi. Hij ziet mogelijkheden om sport breder te stimuleren. Tijdens de Copa komen jaarlijks ook mensen naar het stadion om spelers te bekijken. Volgens Amoida zijn er spelers die inmiddels op hoger niveau voetballen en tijdens eerdere edities door scouts of sportmensen zijn opgemerkt.
„We willen ook niet alleen voetbal, maar alle takken van sport in Suriname stimuleren en helpen ontwikkelen.” Daarmee krijgt het oorspronkelijke idee van Amoida een bredere betekenis. Wat begon met de vraag hoe mensen tijdens een moeilijke coronaperiode bij elkaar konden worden gebracht, is uitgegroeid tot een evenement waarin sport, dorpsidentiteit, ontmoeting en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen. Op het veld wordt gestreden voor een prijs. Rond het veld wordt gelachen, gepraat en gefeest. En achter het toernooi ligt de ambitie om ook kinderen, talenten en de ontwikkeling van sport in Suriname iets mee te geven. Van een gedachte op een balkon naar 32 teams op het veld. De Saamaka Copa is inmiddels niet meer alleen een toernooi, maar een jaarlijks moment waarop een gemeenschap elkaar opnieuw ontmoet.
