Romilda van Dalen reisde af naar Italië om schoenen te leren maken
Al vijftien jaar staat mevrouw Romilda Van Dalen-Leidsman ingeschreven met haar eigen onderneming ‘Adlimor’.
“Ik ben één van de eersten uit Suriname die dit doet. Ik moet het goed doen, want morgen moet de deur openstaan voor andere Surinamers.” Met die woorden omschrijft prof. dr. Ine Apapoe de verantwoordelijkheid die zij voelt na haar benoeming op de prestigieuze Prins Claus Leerstoel in Gelijkheid en Ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht. Vanaf 1 september 2026 bekleedt Apapoe de leerstoel voor een periode van twee jaar. Daarmee schrijft zij geschiedenis als de eerste Surinamer die voor deze internationale leerstoel is geselecteerd. De Prins Claus Leerstoel wordt jaarlijks toegekend aan vooraanstaande wetenschappers uit Azië, Afrika, Latijns-Amerika, het Caribisch gebied of de Stille Oceaan.
Voor Apapoe gaat de benoeming verder dan een persoonlijke academische mijlpaal. “Ik had nooit verwacht dat ik zo’n leerstoel zou krijgen. Ik dacht: ik schrijf gewoon en ik zie wel. Toen kreeg ik in november het bericht dat de leerstoel aan mij was toegekend. Vanaf dat moment besefte ik dat ik mij moet bewijzen, omdat ik wil dat de deur ook voor andere Surinamers open blijft,” zegt ze aan De Snelle Pen.
Haar onderzoek richt zich op inclusief bestuur en tribale samenlevingen, met bijzondere aandacht voor de Surinaamse Marrons. Hoewel deze gemeenschappen een belangrijke historische en culturele rol spelen, zijn zij volgens Apapoe nog te weinig betrokken bij besluitvorming over hun woongebieden, natuurlijke hulpbronnen en ontwikkeling.
Als ik het kan, dan kan iedereen hetIne Apapoe
“Het gaat niet alleen om toestemming vragen. Het gaat ook om de vraag: wat is ieders verantwoordelijkheid?” zegt zij. Volgens Apapoe bestaan in Suriname het formele overheidsbestuur en het traditionele gezag naast elkaar, maar botsen beide systemen regelmatig. Juist door beide bestuursvormen vanaf het begin bij besluitvorming te betrekken, kan volgens haar gewerkt worden aan rechtvaardiger en duurzamer bestuur. Hoewel zij in Paramaribo opgroeide, bleef het binnenland altijd een belangrijk onderdeel van haar leven. Haar ouders zijn afkomstig uit het binnenland en door familiebezoeken én haar werk ontwikkelde zij een sterke band met de Marrongemeenschappen. Dat vormde uiteindelijk ook de basis voor haar wetenschappelijke onderzoek.
Voor de leerstoel zal zij onderzoeken hoe tribale gemeenschappen, zoals de Marrons, een sterkere positie kunnen krijgen binnen bestuurlijke processen en hoe inclusief bestuur in de praktijk kan worden versterkt. De leerstoel is een samenwerking tussen de Anton de Kom Universiteit van Suriname, het strategisch onderzoeksthema Institutions for Open Societies (IOS) en het Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Tijdens haar aanstelling, die loopt van 1 september 2026 tot en met 31 augustus 2028, blijft zij ook haar werkzaamheden op het gebied van onderwijs, onderzoek en dienstverlening aan de Anton de Kom Universiteit voortzetten. Voor de selectie werden kandidaten beoordeeld op onder meer de kwaliteit van hun onderzoek, de aansluiting bij de onderzoeksagenda van IOS, hun bijdrage aan onderwijs, het potentieel voor samenwerking en de wederzijdse leermogelijkheden.
Na beraad concludeerde het Curatorium dat Apapoe de meest overtuigende kandidaat was. Doorslaggevend waren de sterke aansluiting van haar onderzoeksvoorstel ‘Maroon Governance, Equity & Justice’ op het gedachtegoed van de Prins Claus Leerstoel en haar visie om lokale gemeenschappen actief bij het onderzoek te betrekken. Volgens het Curatorium biedt de leerstoel haar bovendien de grootste mogelijkheden om haar onderzoek internationaal verder uit te bouwen.
Ondanks haar indrukwekkende loopbaan zegt Apapoe dat succes niet vanzelf kwam. Er zijn momenten geweest waarop ik dacht: gebeurt dit omdat ik Marron ben? Maar dat heeft mij alleen maar gemotiveerd om harder mijn best te doen.” Naast wetenschapper is zij moeder van drie kinderen. De combinatie van gezin, onderwijs, onderzoek en schrijven vroeg veel discipline. “Ik heb altijd gezegd: als ik ergens aan begin, maak ik het af. Dat is altijd mijn motivatie geweest.” Met haar benoeming hoopt Apapoe niet alleen een bijdrage te leveren aan de wetenschap, maar ook een inspiratiebron te zijn voor een nieuwe generatie Surinamers. “Als ik het kan, dan kan iedereen het.”