• Politiek en Economie
• 5 februari 2026

Santokhi: fundamentele discussie nodig over scheiding der machten en functioneren rechtsstaat

Parlementariër Chan Santokhi heeft vandaag in De Nationale Assemblée gepleit voor een diepgaande en fundamentele discussie over de inrichting van de Surinaamse staat en de werking van de rechtsstaat. Volgens Santokhi raakt de huidige discussie de kern van de trias politica en de wijze waarop de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht zich tot elkaar verhouden.

Santokhi benadrukte dat de wetgevende macht bestaat uit zowel De Nationale Assemblée als de regering, terwijl de uitvoerende macht zelfstandig bij de regering ligt en de rechterlijke macht wordt gevormd door de zittende en staande magistratuur. De centrale vraag, aldus Santokhi, is hoe scherp de scheiding tussen deze machten in de praktijk is en in hoeverre zij elkaars bevoegdheden raken.
Daarbij stelde hij dat niet alleen de scheiding der machten, maar ook het overleg tussen de machten onderwerp van discussie moet zijn. “Is er overleg, wat houdt dat overleg in en binnen welk juridisch kader vindt dat plaats?” vroeg hij zich af. Deze vragen zouden volgens hem ook moeten worden meegenomen bij de behandeling van wetswijzigingsvoorstellen die momenteel op de agenda van het parlement staan.
Santokhi wees daarnaast op het belang van checks and balances, rechtsstatelijkheid en het democratisch bestel. In dat kader vroeg hij expliciet aandacht voor de positie en het functioneren van het Constitutioneel Hof, dat volgens hem niet buiten beschouwing kan worden gelaten. Hij pleitte voor een afzonderlijke parlementaire discussie over de toekomst en het functioneren van dit instituut, eventueel met betrokkenheid van andere maatschappelijke en functionele organen.
Volgens Santokhi tonen nationale en internationale rapporten aan dat alle drie staatsmachten kampen met structurele uitdagingen, waaronder gebrekkige beleidskaders, bureaucratie, capaciteits- en kwaliteitsproblemen, integriteitsvraagstukken en een afnemend vertrouwen van de samenleving. Deze knelpunten zouden de effectiviteit en slagvaardigheid van het staatsbestel onder druk zetten.
Tijdens zijn betoog kwam ook het thema van de bevoegdheden van de president aan de orde, met name in relatie tot het Openbaar Ministerie. Santokhi gaf aan dat burgers binnen het rechtssysteem de procureur-generaal kunnen verzoeken tot onderzoek en vervolging, onder andere bij klachtdelicten. Hij verwees daarbij naar eerdere publieke verklaringen over vermeende opdrachten aan de PG, wat leidde tot vragen en ordepunten vanuit het parlement.
De voorzitter van De Nationale Assemblée, Ashwin Adhin,  riep tijdens het debat op tot orde en gaf aan dat verduidelijkende vragen tijdens de interruptieronde aan de orde kunnen komen. Santokhi kreeg vervolgens de gelegenheid zijn betoog af te ronden.
Volgens Santokhi is een integrale en eerlijke discussie noodzakelijk om de rechtsstaat, het bestuur en de democratie in Suriname daadwerkelijk te versterken.