Het is zondagavond, iets na 21.00 uur, wanneer de journalist van De Snelle Pen aanschuift bij de woning van Jolanda Wassenaar (59) in Tout Luit Faut. Binnen is het rustig. Ze is thuis met haar dochter en ontvangt ons in haar vertrouwde omgeving. Met zichtbaar doorzettingsvermogen deelt ze haar verhaal. “Ik ben niet meer de Jolanda van toen,” zegt ze zacht, maar beslist. Leerkracht, toneelschrijfster, actrice, moeder van vijf én oprichter van de legendarische toneelgroep A Sa Go – is een vrouw van vele gezichten. Ondanks ziekte en tegenslagen, blijft ze vastberaden: “Zolang ik nog kan zitten, ga ik door.”
De bekende oprichter van toneelgroep A Sa Go is haar zicht grotendeels kwijt en moet driemaal per week dialyseren. “Vanaf het moment dat ik onterecht werd aangehouden in Nederland, kreeg ik te maken met stress en hoge bloeddruk. Daar is de suikerziekte verergerd. Mijn gezondheid heeft veel geleden door de onterechte aanhouding. Nu leef ik met complicaties, maar ik vecht nog elke dag.”
Wassenaar begon haar loopbaan als leerkracht. “Het was altijd mijn droom. Ik was altijd een moedertje thuis. Daarom koos ik voor het onderwijs,” vertelt ze. Ze gaf elf jaar les op de basisschool en verzorgde ook les aan gedetineerden in Santo Boma. Later werd ze overgeplaatst naar het ministerie van Defensie en vervolgens naar het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting.
Maar haar hart lag uiteindelijk bij het toneel. De liefde daarvoor begon op jonge leeftijd, toen ze haar zus vergezelde naar repetities van toneelgroep Amba. “Toen begon het te kriebelen,” zegt ze glimlachend. Rond haar twintigste richtte ze haar eigen toneelgroep op: A Sa Go. “Ik woonde aan de Kinkajustraat in Latour. Ik vroeg jongeren uit de buurt om mee te doen. De naam A Sa Go kwam spontaan bij me op. Sindsdien zijn we nooit meer gestopt.”
Met A Sa Go vierde Wassenaar grote successen. De groep trad op in stad en district, en reisde meer dan twintig keer naar Nederland. Een van haar bekendste producties was 1 op 10, over mensen die toen bij de Nederlandse ambassade overnachtten in de hoop dat hun visum was goedgekeurd. “Die show was 96 keer uitverkocht. Mensen herkenden zich erin.”
Toch kende haar leven ook zware tegenslagen. Kort na haar decoratie door president Desi Bouterse werd ze bij aankomst in Nederland aangehouden op verdenking van drugssmokkel. Onder president Ronald Venetiaan had ze ook een onderscheiding ontvangen. Ze werd zes dagen lang in een isolatie cel geplaatst “Ik droeg mijn onderscheiding op mijn borst. Ze zetten me zes dagen vast, in isolatie. Maar ik was onschuldig. Mijn fans hebben me verdedigd, de bewakers gaven een verklaring af dat de groep pas bij elkaar was.”
Ondanks alles blijft Wassenaar zich inzetten voor het Surinaamse toneel. “Ik schrijf nu niet meer zelf, maar ik geef mijn ideeën door aan anderen om ze uit te werken. Ik wil niet dat toneel uitsterft. Sommige stukken moeten een boodschap hebben, een eyeopener zijn.”
Zonder structurele financiering organiseert A Sa Go nog steeds voorstellingen uit eigen zak. “Mensen klagen soms over de kaartprijs, maar betalen wél duizenden SRD’s voor buitenlandse shows. Als je iets niet kan ondersteunen, kraak het ook niet af.
Ondanks haar ziekte en fysieke beperkingen blijft ze krachtig. “Ik heb drie keer een beenoperatie ondergaan. Maar zolang ik nog kan zitten, ga ik door. A Sa Go is mijn eerste kind. Toneel is mijn leven. Als ik op het podium sta, ben ik weer helemaal mezelf. Je krijgt waar voor je geld.” Op 8 augustus heeft de groep een optreden, waarbij Wassenaar de onderwerpen van alle drie toneelstukken heeft bedacht en geschreven. Met een helder bewustzijn, scherpe tong en een ongekend doorzettingsvermogen laat Jolanda Wassenaar zien dat ware kracht niet in het lichaam zit, maar in de geest. A Sa Go timmert al zevenendertig jaar aan de weg.
