Vandaag wordt Mark Lassoe naar zijn laatste rustplaats in zijn geliefde dorp Langamankondre gebracht. Het dorpshoofd van Langamankondre, tevens ondervoorzitter van VIDS, Selowin Alamijawari, kende hem sinds jongs af als iemand die zich verdiepte in de Kari’na-cultuur en deze later ook op voortreffelijke wijze heeft uitgedragen met de culturele samburagroep ‘Sambura Woyupore’ (geluid van de Sambura). Hij kwam Mark vaak tegen op ‘pur blaka’, overlijdensrituelen, maar ook op jaardagen. Kortom, Mark stond altijd klaar om te ondersteunen, zowel bij verdrietige als vreugdevolle momenten van het leven.
Mark was ook begaan met de situatie van Inheemse volken in Suriname. In gesprekken met het traditioneel gezag sprak hij vaak over de rechten van Inheemse volken en dorpsontwikkeling. Het spelen van samburamuziek en dat ook aan jongeren bijbrengen, bleef zijn passie.
Mi o nak wan Sambura yere. Wiens a zaak no opo yere, maar mi e begin nak a Sambura fes’ a zaak.Mark Lassoe
Zijn schooljaren waren niet zonder uitdagingen. Net als vele kinderen uit de dorpen moest hij voor verdere studie naar Paramaribo. Hij bleef in het Christoforus-internaat en maakte daar al gauw indruk op andere leerlingen. Idris Fredison herinnert zich nog de eerste ontmoeting met Mark in 1996: “Hij sprak Kali’na met de jongens, en ik verstond niets.” Daar maakte hij ook vrienden voor het leven, zoals Martin Aloema. Voor Martin was Mark “een levendig persoon. Hij hield van grappen maken. Daarnaast was hij ook respectvol naar zijn afkomst en cultuur.”
Het diep respect en de liefde voor zijn Inheemse identiteit kwam tot uiting in zijn samburamuziek. Jeanne Kabenda herinnert zich dit persoonlijk. Na 25 jaar in de Verenigde Staten te hebben gewoond, keerde zij op 9 mei 2008 terug naar haar dorp: “Hij verwelkomde mij met zijn Sambura. Het moment dat ik uitstapte, begon de drum te spelen. Het voelde alsof ik in een andere wereld was. Het spirituele in mij kwam direct naar buiten. Toen was hij heel jong. Hij begon al vroeg met zijn cultuur.”
In 2012 werd Kabenda dorpshoofd van Cabendadorp. Ze herinnert zich hoe hun band sterker werd: “Sindsdien noemde hij mij Jopoto. Na mijn kapiteinschap werd ons contact hechter. Hij zei altijd: ‘Jopoto, mi lobi fa yu e taki yu taal. Zo lang woonde je in het buitenland, en toch spreekt u vlot Kari’na.’ Ik zei hem dat ik mijn taal nooit ben vergeten.” Op Kabenda’s verzoek hielp Mark haar dorp met het maken van een samburadrum. “Hij kwam met een delegatie en zei: ‘Kap, wi o begin.’ Uiteindelijk werd het werkelijkheid.”
Mark’s laatste optreden was bij de opening van Kabenda’s eethuis in september 2024. “Hij zei: ‘Mi o nak wan Sambura yere. Wiens a zaak no opo yere, maar mi e begin nak a Sambura fes’ a zaak.’ Het was een verrassing, en we dansten samen.”
Voor Sergio Jubithana, dorpshoofd van Hollandse Kamp, betekende Mark veel: “Hij leefde altijd mee met mensen, ongeacht de situatie. Hij was trots op zijn cultuur en droeg dat uit. Hij liep overal met zijn Marraka en Sambura.”
Jubithana, leider van muziekformatie Beradjie, keek op naar Mark. “Het was mijn wens om zijn groep in mijn dorp te laten optreden. Dat werd een geweldige show.”
Jubithana herinnert zich hoe een ideale dag met Mark eruitzag: “Kadekra met pingo of vis klaarmaken, kasiri klaarzetten, een sigaar, en Sambura spelen. Het was altijd een moment van plezier.”
Lloyd Read, dorpshoofd van Pierrekondre Kumbasi, zegt: “Mark’s vertrek herinnert ons eraan dat wat er vandaag is, morgen kan verdwijnen. We moeten elkaar liefde en vrede schenken.”
Mark is naar de eeuwige jachtvelden van Tamushi/Adajali vertrokken, een plek zonder pijn en met overvloed aan voedsel. Het traditioneel gezagsorgaan van VIDS condoleert de Inheemse gemeenschap, Langamankondre en zijn familie. Moge deze samburameester en voorvechter van de Kari’na-cultuur in vrede rusten. De levensbeschrijving van Mark ontlenen wij van de Facebook-pagina van de VIDS.
