• Portretten
• 7 augustus 2026

Paul van Dalen over strijd rond ‘Witi Fisi’: “Ik heb dit lied in 1982 of 1983 geschreven en gezongen”

De stem van Paul van Dalen klinkt nog altijd door in de Saramaccaanse muziek. Nu, op 71-jarige leeftijd, kijkt de zanger terug op bijna 40 jaar muziek maken. Hij bracht talloze liederen uit, vooral in de Saramaccaanse taal. Eén nummer blijft echter bijzonder in het geheugen van velen: ‘Mi De A Lio’. Het lied over de sriba, witi fisi,  riviervis die Saramaccaners kennen als een bijzondere vissoort, staat opnieuw in de belangstelling vanwege een discussie rond het eigendom van het lied. De aanleiding is de versie ‘Witi Fisi’ van zanger Iwan Esseboom, die volgens Van Dalen het lied heeft uitgebracht en het als zijn eigen werk zou hebben gepresenteerd. Maar volgens Van Dalen ligt de oorsprong veel eerder.

Van gitarist naar zanger

“Op mijn 21ste ben ik begonnen met zingen”, vertelt Van Dalen aan De Snelle Pen. Zijn eerste stappen in de muziek zette hij niet als zanger, maar als gitarist. Later ontdekte hij zijn eigen stem en begon hij op te treden met verschillende groepen. Hij zong onder andere bij Cosmostars, maar na een periode in Nederland veranderde zijn muzikale pad. “Cosmostars wilde mij niet meer hebben.

We hebben geen ruzie. Als we elkaar zien, praten we normaal. We praten over andere dingen. Maar hij had mij vooraf moeten melden dat hij ‘Mi De A Lio’ wilde gebruikenPaul van Dalen

Toen heb ik mijn eigen groep opgericht: Mixmo Stars.” Vanaf dat moment begon een periode waarin Van Dalen tientallen liederen schreef en optrad met verschillende muziekbandjes. “Muziek heeft mij veel mooie momenten gegeven.  In Surinae kan  je niet rijk worden van muziek, maar je kunt ervan leven en mensen gelukkig maken.”

Het ontstaan van ‘Mi De A Lio’

Volgens Van Dalen ontstond ‘Mi Dja Lio’ begin jaren tachtig.“Ik heb dat lied in 1982 of 1983 gemaakt. In 1983 ben ik naar Suriname gekomen. Het lied was toen nog niet uitgebracht. We waren in de studio bij Disco Amingo bezig met opnames.” De titel verwijst naar een vis uit de rivierwereld van de Saramaccaners.“Als je Saramaccaans bent, begrijp je wat ik zing. ‘Mi de a lio, je woont in de rivier’, gaat over de sriba of witi fisi.” Het nummer werd later uitgebracht en verkocht volgens Van Dalen goed op maxi-single.

Bandje gegeven aan Esseboom

Van Dalen zegt dat de samenwerking met Iwan Esseboom in het verleden goed was. “Iwan woonde in Nederland. Wij hebben hem toen geholpen met verschillende liederen. We waren in de studio om muziek te maken, toen Esseboom de studio binnenliep.” Toen gaf Van Dalen, Esseboom naar eigen zeggen een bandje met het lied erop. “Iwan heeft het lied overgenomen en er zijn eigen versie van gemaakt: ‘Wtti Fisi’.” Toch benadrukt Van Dalen dat er geen ruzie tussen hen is. “We hebben geen ruzie. Als we elkaar zien, praten we normaal. We praten over andere dingen. Maar hij had mij vooraf moeten melden dat hij ‘Mi De A Lio’ wilde gebruiken.”

‘Hij kan het begin niet zingen’ Volgens Van Dalen ligt het verschil tussen zijn originele versie en de nieuwe uitvoering vooral in de moeilijkheidsgraad van het Saramaccaans. “De eerste stukken kan hij niet zingen. De andere delen zijn makkelijker voor hem.”
Hij zegt dat hij via anderen heeft gehoord dat Esseboom tijdens Kwakoe heeft verteld dat het zijn lied is. “Dat heb ik gehoord.”
Voor Van Dalen blijft de herinnering aan het lied vooral verbonden aan zijn eigen muzikale reis.“Mi De A Lio komt uit mijn hart. Ik  heb het gemaakt in een tijd waarin ik mijn cultuur en mijn taal wilde laten horen.” Na bijna 35 jaar muziek blijft één ding voor hem duidelijk: zijn liederen zijn meer dan muziek. Ze dragen een stukje van de Saramaccaanse geschiedenis en identiteit.